الشيخ علي سعادت پرور (پهلوانى تهرانى)
61
سر الإسراء في شرح حديث المعراج (فارسى)
حديث 1961 . امام صادق - عليهالسّلام - فرمود : « همه چيز در برابر مؤمن ، فروتن و رام است . » سپس فرمود : « اگر دلش را براى خدا خالص كرده باشد ، خداوند همه چيز را از او مىترساند ، حتى حشرات و درندگان زمين و پرندگان آسمان . » 1962 . از امام باقر - عليهالسّلام - نقل شده است كه فرمود : « گويا اصحاب و ياران امام قائم عليهالسّلام - را مىبينم كه شرق و غرب عالم را پر كردهاند ، هيچ چيز در عالم پيدا نمىشود ، مگر اينكه از آنها اطاعت مىكند و حتّى درندگان و پرندگان وحشى نيز مطيع آنها هستند ، همه چيز در روى زمين ، خواهان به دست آوردن رضايت آنهاست تا جايى كه قطعهاى از زمين بر قطعه ديگر افتخار مىكند و مىگويد : امروز ، مردى از ياران قائم - عليهالسّلام - از روى من عبور كرد . » بيان خشوع و فروتنى اشياء در برابر انسان دو گونه است : اوّل : فروتنى و رام بودن تكوينى به تناسب طبيعت و رفتار عادى كه دارند ، به اين صورت كه منافع و آثار طبيعى خود را عرضه مىكنند ، اين نوع در تمام اشياء نسبت به انسان وجود دارد ، چه در حيوانات چه در گياهان و جمادات ، علف ، آب ، آتش و هوا و درياها و رودخانهها ، ميوهها و درختان و چوب و سنگ و چارپايان و كشتىها و . . . نيز خشوع و فروتنى و انسان براى بعضى انسانهاى ديگر هم از اين قبيل است . البته توجه به اين نكته لازم است كه موجودات آثار و منافعى طبيعى دارند كه انسان آنها را به كار مىگيرد و به تناسب طبيعت و ساختارشان از آنها استفاده مىكند و همهء اينها از يك نظر در برابر او رام و مطيع هستند . انسان نيز بيش از آثار و خواص و منافعى كه آنها دارند قدرت تصرف و دخالت ديگرى در امر آنها ندارد . دوم : فروتنى و رام بودن تكوينى ، در برابر بندگان صالح خدا و برگزيدگان و مقرّبان درگاه و در رأس آنها پيامبران و اوصيا و ائمه - عليهمالسّلام - كه در حقيقت